ျမန္မာေရႊ႕ေျပာင္း အလုပ္သမားတို႔၏ ဘဝအေမာဇာစ္ျမစ္မ်ား

ျမန္မာေရႊ႕ေျပာင္း အလုပ္သမားတို႔၏ ဘဝအေမာဇာစ္ျမစ္မ်ား

||   ေဆာင္းပါး   ||

ထိုင္းတရား႐ံုးတစ္ခုက ျမန္မာေရႊ႕ေျပာင္း အလုပ္သမားႏွစ္ဦးကို ခရစၥမတ္အႀကိဳေန႔
တြင္ ေသဒဏ္ ခ်မွတ္လိုက္ျခင္းေၾကာင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္း ျပစ္တင္႐ႈတ္ခ်မႈမ်ား
ေပၚေပါက္ခဲ့သည္။ ၂ဝ၁၄ စက္တင္ဘာလ အတြင္းက ထိုင္းအပန္းေျဖစခန္း
ခိုေတာင္ကြ်န္းတြင္ ၿဗိတိန္ ကမၻာလွည့္ႏွစ္ဦး ျဖစ္သည့္ ေဒးဗစ္ေမလာႏွင့္
ဟန္နာဝီသာေဝ့ခ်္တို႔ကို သတ္ျဖတ္သည္ဆိုေသာ စြပ္စြဲမႈျဖင့္ အသက္ ၂၂ ႏွစ္
ဝန္းက်င္ အရြယ္မ်ားျဖစ္ၾကသည့္ ေဇာ္လင္း၊  ဝင္းေဇာ္ထြန္းတို႔ကို ဖမ္းဆီးခဲ့သည္။

သံသယျဖစ္ခံရသူ ၎တို႔ႏွစ္ဦးထံမွ ကနဦးေျဖာင့္ခ်က္မ်ား ရရွိေစရန္ ရဲတို႔က
ႏွိပ္စက္ ညႇဥ္းပန္းခဲ့သည္ဆိုေသာ ေျပာဆိုမႈမ်ား အပါအဝင္ ရဲတပ္ဖြဲ႔၏ စံုစမ္း
စစ္ေဆးမႈ၊ တရား႐ံုး စစ္ေဆးၾကားနာမႈတို႔အေပၚ ေဝဖန္မႈမ်ား ျဖစ္ေပၚခဲ့သည္။
သို႔ေသာ္ ထုိင္းရဲတပ္ဖြဲ႔က ထိုစြပ္စြဲမႈမ်ားကို ျငင္းဆိုခဲ့သည္။ ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ရာတြင္
အဓိကသက္ေသအျဖစ္ ဆြဲယူခဲ့သည့္ ဝီသာေဝ့ခ်္ အဓမၼျပဳက်င့္ခံရမႈတြင္ ေတြ႔ရေသာ
ဒီအင္န္ေအႏွင့္ ပတ္သက္၍ ထုိင္း၊ ၾသစေၾတးလ်တို႔မွ ေသမႈေသခင္း စစ္ေဆးေရး
ပညာရွင္မ်ားက ေမးခြန္းထုတ္ခဲ့ၾကသည္။ တရားခံတို႔၏ ေရွ႕ေနမ်ားက တရား႐ံုး
စီရင္ခ်က္အေပၚ အယူခံဝင္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားထားသည္။

ယင္းစီရင္ခ်က္အေပၚ ျပန္လည္သံုးသပ္ေပးရန္ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္
ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္၊ ထုိင္းႏိိုင္ငံဆိုင္ရာ ျမန္မာသံအမတ္ႀကီး အပါအဝင္
ျမန္မာအစိုးရ တာဝန္ရွိသူမ်ားက ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကသည္။ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရွိ ထုိင္းႏုိင္ငံသံ႐ံုး
အနီးတြင္လည္း ဆႏၵျပေတာင္းဆိုမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚခဲ့ၿပီး လူေပါင္း ၂၅,ဝဝဝ က စုေပါင္း
လက္မွတ္ေရးထိုးကာ မွ်တေသာ တရားစီရင္ေရးအတြက္ ေတာင္းဆိုခဲ့သကဲ့သို႔
ႏွစ္ႏုိင္ငံ နယ္စပ္ၿမိဳ႕မ်ားတြင္ ဆႏၵျပဳမႈမ်ားလည္း လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္။ အမ်ဳိးဘာသာ၊
သာသနာေစာင့္ေရွာက္ေရး အဖြဲ႔ကလည္း ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ ဆႏၵျပမႈမ်ား
လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္။

အဆိုပါ အမႈသည္ ထုိင္းႏုိင္ငံေရာက္ ျမန္မာေရႊ႕ေျပာင္း အလုပ္သမား ႏွစ္သန္းေက်ာ္
ဆိုးရြားစြာ ဆက္ဆံခံေနရမႈကို မီးေမာင္းထိုးျပသကဲ့သုိ႔ ျဖစ္ေနသည္။ ယင္းကဲ့သို႔
ဆက္ဆံခံရမႈသည္လည္း  အိမ္နီးခ်င္း ႏွစ္ႏုိင္ငံအၾကား မၾကာခဏ တင္းမာမႈကို
ျဖစ္ေစသည့္ အေၾကာင္းရင္း တစ္ရပ္ျဖစ္သည္။ ကမ္းလြန္ငါးဖမ္းလုပ္ငန္း၊
စားေသာက္ကုန္ ထုတ္လုပ္သည့္ စက္႐ံုမ်ား၊ စိုက္ပ်ဳိးေရးလုပ္ငန္းမ်ား၊ အထည္
စက္႐ံုမ်ား၊ လူသံုးကုန္ပစၥည္း စက္႐ံုမ်ား အျပင္ ႏိုင္ငံ၏ဘ႑ာေငြ အေျမာက္အျမား
ကို ရရွိေစသည့္ ကမၻာလွည့္ခရီးသြား လုပ္ငန္း၌ပင္ လူသတ္မႈ၊ ႐ိုက္ႏွက္မႈ၊
လူကုန္ကူးမႈ၊ အလုပ္သမားတို႔အေပၚ ႏွိပ္စက္မႈမ်ားကို ထိုင္းရဲမ်ား၊ အစိုးရအရာရွိမ်ား၊
အလုပ္ရွင္မ်ားက ပါဝင္က်ဴးလြန္ေနၾကသည္။ ယင္းလုပ္ရပ္မ်ားကို Human Rights
Watch အဖြဲ႔ႏွင့္ အျခားအဖြဲ႔အစည္းမ်ားက ဆယ္စုႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာကပင္ မွတ္တမ္း
မ်ား ျပဳစုထားၾကသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံအေနျဖင့္ စီးပြားေရးဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ ရွိလာသည့္တုိင္ အလုပ္သမားမ်ားက
အႏၱရာယ္မ်ား ေရာျပြမ္းေနသည့္ ထုိင္းႏုိင္ငံတြင္ အဘယ္ေၾကာင့္ အလုပ္သြားေရာက္
လုပ္ကုိင္ေနၾက  သနည္း။ ျမန္မာႏုိင္ငံ ေနရာအမ်ားအျပားတြင္ ရွိေနေသးသည့္
အလုပ္သမားအခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈမ်ား၊ ထိုက္သင့္သည့္ လစာမရရွိမႈ၊
ညံ့ဖ်င္းသည့္ လုပ္ငန္းခြင္ အေျခအေန တို႔သည္လည္း  ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္ကိုင္ရမႈတြင္
အေၾကာင္းရင္းမ်ားအျဖစ္  ပါဝင္ေနသည္။ ယခု ေသဒဏ္ခ်မွတ္ခံရသည့္ ျမန္မာ
လူငယ္ႏွစ္ဦးတို႔၏ ဇာတိျဖစ္ေသာ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ လုပ္ငန္းခြင္အေျခအေန
ညံ့ဖ်င္းမႈ၊ အလုပ္အကိုင္ စီးပြားေရး အခြင့္အလမ္းနည္းပါးမႈမ်ား ေပၚေပါက္ေနသည္။
စစ္အစိုးရ၏ ဆယ္စုႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ စီမံခန္႔ခြဲမႈညံ့ဖ်င္းမႈမ်ား၊ အေျခခံ လူေနမႈဘဝ
လိုအပ္ခ်က္မ်ား မရရွိျခင္း စသည္တို႔တြင္ ရခုိင္ျပည္နယ္အေနျဖင့္ အျခား ျပည္နယ္
တို႔ထက္ ပိုမိုဆိုးရြားစြာ ခံစားခဲ့ရသည္။

အလုပ္သမားမ်ားမွာ မိသားစုထံ ေငြျပန္ပို႔ႏုိင္ရန္ ေရျခားေျမျခားသို႔ သြားေရာက္
အလုပ္လုပ္ေနၾကရသည္။ မိမိတို႔ေဒသအတြင္း တ႐ုတ္စီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ား
အတြက္ ေရနံႏွင့္သဘာဝဓာတ္ေငြ႔ တူးေဖာ္ထုတ္လုပ္ေရး လုပ္ငန္းမ်ားကို
ခြင့္ျပဳေပးေနေသာ္လည္း ေဒသခံမ်ားအေနျဖင့္ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းႏွင့္
အျခားအက်ဳိးေက်းဇူးမ်ား ခံစားရခြင့္ နည္းပါးသည္။ ထိုင္းတရား႐ံုးက ရခုိင္လူငယ္
ႏွစ္ဦးကုိ ခိုေတာင္ကြ်န္း လူသတ္မႈျဖင့္ ေသဒဏ္ခ်မွတ္လိုက္သည့္ အခ်ိန္မွာပင္
ေက်ာက္ျဖဴၿမိဳ႕နယ္အတြင္း ေျမဧက ၄,ဝဝဝ ေပၚတြင္ အထူးစီးပြားေရး ဇုန္တစ္ခု၊
ေရနက္ဆိပ္ကမ္းတစ္ခုတို႔ကို တ႐ုတ္ႏွင့္  ထုိင္းစီးပြားေရးကုမၸဏီမ်ား လုပ္ကိုင္ခြင့္
အတြက္ လြႊတ္ေတာ္က အတည္ျပဳလိုက္သည္။ သို႔ေသာ္ ယင္းခြင့္ျပဳခ်က္တြင္
အလုပ္သမား အခြင့္အေရး ကာကြယ္မႈအတြက္  ျပ႒ာန္းခ်က္မ်ား မပါဝင္ဘဲ
စီမံကိန္းတြင္ ေဒသခံမ်ား အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္း ရရွိရန္သာ ေဆာင္ရြက္
ထားသည္။

ခိုင္ခံ့လံုျခံဳမႈမရွိသည့္  ေလွမ်ားျဖင့္ ျမန္မာ၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံတို႔မွ  မေလးရွားသို႔
ေရႊ႕ေျပာင္းေနၾကသည့္ ႐ိုဟင္ဂ်ာ မြတ္ဆလင္မ်ား၏ ဒုကၡကိုလည္း ႏုိင္ငံတကာ
အသိုင္းအဝိုင္းက ေစာင့္ၾကည့္ေနၾကသည္။ ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္း  လူမ်ဳိးေရး
အဓိက႐ုဏ္းအျပင္  ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသည့္ ရခုိင္ဗုဒၶဘာသာဝင္မ်ား အေနျဖင့္
ထိုင္းႏိုင္ငံသို႔ အလုပ္သြားေရာက္ လုပ္ကိုင္ၿပီး ႏွိပ္စက္ညွဥ္းပန္းမႈမ်ား ၾကံဳေတြ႕
ေနရသည့္အျပင္  လူကုန္ကူးသမားမ်ား၊  အလုပ္အကိုင္ပြဲစားမ်ား၏ လိမ္လည္မႈမ်ား
ႏွင့္လည္း ရင္ဆိုင္ေနရသည္။ ယင္းကဲ့သို႔ ဒုကၡႏွင့္ ရင္ဆုိင္ၾကံဳေတြ႔ ေနရျခင္းသည္
ျမန္မာစစ္အစိုးရေၾကာင့္ ျဖစ္ရသည္ဟု ရခုိင္တုိင္းရင္းသား အမ်ားအျပားက
နားလည္ထားၾကသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံအေရွ႕ပိုင္းႏွင့္ ေျမာက္ပိုင္းတြင္  ေျမသိမ္းမႈမ်ား ျဖစ္ပြားေနျခင္းကလည္း 
ေက်းလက္ေနျပည္သူတို႔၏ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္း လုပ္ငန္းမ်ား ထိခိုက္ေစၿပီး
၎တို႔၏ သားသမီးမ်ားကို နယ္စပ္မွတစ္ဆင့္ ထုိင္းႏုိင္ငံသို႔ ပို႔ကာ အလုပ္လုပ္ခုိင္း
ထားရသည္။ သဘာဝရင္းျမစ္မ်ား တူးေဖာ္ထုတ္လုပ္ရာတြင္ ေျမယာဆံုး႐ႈံုးမႈ
အမ်ားအျပား ျဖစ္ပြားေနျခင္းေၾကာင့္ ေက်းလက္ေဒသ အခ်ဳိ႕တြင္ မတည္ၿငိမ္မႈႏွင့္
လာေရာက္လုပ္ကုိင္သည့္ ကုမၸဏီတို႔အေပၚ ဆႏၵျပမႈမ်ား ျဖစ္ပြားေနသည္။
ေျမယာသိမ္းမႈအခ်ိဳ႕တြင္ စစ္တပ္၏ ပါဝင္မႈမ်ားလည္း ရွိေၾကာင္း Global Witness
အဖဲြ႔၏ ေလ့လာဆန္းစစ္မႈ တစ္ရပ္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။ ၂ဝ၁၅ ခုႏွစ္အတြင္းက
ကရင္ျပည္နယ္၊ ဘားအံၿမိဳ႕အတြင္းရွိ ေက်းရြာအခ်ဳိ႕သို႔ ေရာက္ရွိခဲ့ရာတြင္ အာဏာ
ပိုင္မ်ား၊ စစ္တပ္အရာရွိႀကီးမ်ား၏ မတရားသျဖင့္ ေျမသိမ္းယူမႈ၊ စီးပြားေရး
လက္ဝါးႀကီးအုပ္မႈ၊ အစိုးရကိုေဝဖန္သူမ်ားကို ၿခိမ္းေျခာက္ ဖမ္းဆီးမႈ၊ ေျမယာ
ဆံုး႐ႈံုးျခင္း အတြက္ ေလ်ာ္ေၾကးမရမႈတို႔ေၾကာင့္  ထုိင္းႏုိင္ငံသို႔ သြားေရာက္
အလုပ္လုပ္ကိုင္ၾကသည့္ အသက္ ၂ဝ ဝန္းက်င္ လူငယ္တခ်ဳိ႕ႏွင့္ ေတြ႔ခဲ့ရသည္။
၂ဝ၁၁ တြင္ အရပ္သားတစ္ပုိင္းအစိုးရ တက္လာရာ  ႏုိင္ငံအတြင္း အခြင့္အလမ္း
ေကာင္းမ်ား ေပၚေပါက္လာၿပီး ထုိင္းမွ ျပန္လာရမည္ျဖစ္ေသာ္လည္း မိမိတို႔ဘဝ
တိုးတက္မလာသည့္အျပင္ ပိုမိုဆိုးရြားမႈမ်ားကို ၾကံဳေတြ႔လာရသည့္ ေနာက္ထပ္
မ်ဳိးဆက္ တစ္ခုသည္လည္း ျပည္ပသို႔ပင္ ထြက္ခြာ အလုပ္လုပ္ကိုင္ၾကရျပန္သည္။

ရွမ္းျပည္နယ္အတြင္း လက္နက္ကုိင္တို္က္ပြဲမ်ား ဆက္လက္ျဖစ္ပြားေနၿပီး မၾကာမီ
လပိုင္း အတြင္းကပင္ အရပ္သား တစ္ေသာင္းေက်ာ္ ေနရပ္စြန္႔ခြာ  ထြက္ေျပး
ရသည္။ ၎တို႔အနက္မွ အမ်ားအျပားသည္  ထိုင္းႏုိင္ငံေျမာက္ပိုင္းသို႔ ေရာက္ရွိ
သြားၾကကာ ၁၉၈ဝ ျပည့္ႏွစ္ေနာက္ပုိင္း ျပည္တြင္းစစ္ေၾကာင့္ ထြက္ေျပးၿပီး
ယင္းေဒသသို႔ ေရာက္ရွိေနၾကသည့္ ရွမ္းတုိင္းရင္းသား ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာထံ
ေရာက္ရွိသြားၾကသည္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ တစ္ႏုိင္ငံလံုး ပစ္ခတ္တိုက္ခုိက္မႈ
ရပ္စဲေရးကို ေျပာေနၾကေသာ္လည္း ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ၂ဝ၁၁ မွစတင္၍
လက္နက္ကိုင္ တိုက္ခိုက္မႈမ်ား ျပန္လည္ျမင့္တက္လာသည္။ ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္
ျပင္းထန္သည့္ တုိက္ပြဲမ်ားေၾကာင့္  အရပ္သား  ၁၃ဝ,ဝဝဝ ခန္႔ အိုးအိမ္စြန္႔ခြာေနရၿပီး
အိမ္နီးခ်င္းႏုိင္ငံမ်ားသို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံသားမ်ား ထပ္မံ ေရႊ႕ေျပာင္းမည့္
အေျခအေနရွိေနသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းမွ ျပည္သူအမ်ားအျပားက ခုိေတာင္ကြ်န္း လူသတ္မႈတြင္
ေသဒဏ္ခ်မွတ္ျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ စိုးရိမ္တုန္လႈပ္ေနၾကၿပီး ထုိင္းႏုိင္ငံတြင္
ျမန္မာေရႊ႕ေျပာင္း အလုပ္သမားမ်ား အႏိွမ္ခံေနရမႈအေပၚ မေက်နပ္ၾကသည္မွာ
ျငင္းဆိုဖြယ္ရာ မရွိေပ။  ေရႊ႕ေျပာင္းအေျခခ် ေနထုိင္သူမ်ားအေပၚ  လူ႔အခြင့္အေရး
ခ်ဳိးေဖာက္မႈမ်ား  ရပ္တန္႔ရန္  ထုိင္းအစိုးရကို ေတာင္းဆိုေနၾကေသာ္လည္း မၾကာမီ
အာဏာရလာေတာ့မည့္ အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ အစိုးရအေနျဖင့္  လူေနမႈ
ဘဝမ်ားစြာ ကြာဟျခင္း၊ လုပ္အား ေခါင္းပံုျဖတ္ခံရျခင္း တို႔ေၾကာင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံသား
မ်ား ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာကပင္ ျပည္ပထြက္ အလုပ္လုပ္ေနရမႈ ျပႆနာကို အျမန္ဆံုး
ေျဖရွင္းရန္ လိုအပ္ေနသည္။

သဘာဝရင္းျမစ္ သယံဇာတမ်ားမွရရွိေသာ အက်ဳိးအျမတ္၊ စီးပြားေရး ဖြံ႔ၿဖိဳး
တိုးတက္မႈတို႔ကို အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္း အာမခံခ်က္ မရွိေသးေသာ ေက်းလက္
ေဒသေန ႏြမ္းပါးသည့္ ျပည္သူမ်ား အတြက္ ထိထိေရာက္ေရာက္  မွ်ေဝသံုးစြဲျခင္း
မျပဳသေရြ႕ ျမန္မာႏုိင္ငံကို အနာဂတ္စီးပြားေရး အလားအလာ ေကာင္းမ်ား
ရွိေနသည့္ ႏိုင္ငံအျဖစ္ သတ္မွတ္ရန္ ခဲယဥ္းေပလိမ့္မည္။

( David Scott Mathieson သည္ Human Rights Watch ေခၚ လူ႔အခြင့္အေရး
ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေရး အဖြဲ႔ အာရွေရးရာဌာန၏ အႀကီးတန္း သုေတသီတစ္ဦး
ျဖစ္သည္။ ယခုေဆာင္းပါးတြင္ ပါရွိသည့္ ေရးသားခ်က္မ်ားသည္ စာေရးသူ၏
အျမင္မ်ားသာျဖစ္ၿပီး Myanmar Now ၏ အာေဘာ္မ်ား မဟုတ္ပါ။ )

David Scott Mathieson
photo - www.mongabay.com
The Ladies News Journal