တစ္ႏုိင္ငံလုံး အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး အပါအ၀င္ အစုိးရထံ အဆုိျပဳထားသည့္အခ်က္ (၉) ခ်က္ကုိ NCA လက္မွတ္ေရးထုိးထားျခင္းမရွိေသာ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကုိင္အဖြဲ႕မ်ားပါ၀င္သည့္ UNFC ထုတ္ျပန္

ေအာက္တိုဘာ ၁၅ ရက္က ေနျပည္ေတာ္တြင္ အစိုးရ၏ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေကာ္မရွင္ႏွင့္ UNFC ၏ ႏိုင္ငံေရးဆိုင္ရာ ညႇိႏႈိင္းေဆြးေႏြးေရး ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႕တို႔ ဒုတိယအႀကိမ္ ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးစဥ္

တစ္ႏုိင္ငံလုံး အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး အပါအ၀င္ အာမခံခ်က္ရွိၿပီး အဓိပၸာယ္ျပည့္၀ေသာ ႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲ အဆင့္ဆင့္သို႔ တက္လွမ္းႏုိင္ေရးအတြက္ အစုိးရသုိ႔ အဆုိျပဳထားေသာ အခ်က္ (၉) ခ်က္ပါ အဆုိျပဳမႈကုိ  ညီညြတ္ေသာ တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ား ဖက္ဒရယ္ေကာင္စီ (UNFC) က ႏုိ၀င္ဘာ ၈ ရက္တြင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

အဆုိျပဳခ်က္ကုိ အမ်ားျပည္သူေလ့လာ သိရွိႏုိင္ေစရန္ ထုတ္ျပန္ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားၿပီး တစ္ႏုိင္ငံလုံး အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး သေဘာတူစာခ်ဳပ္ (NCA) အား ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ေအာက္တုိဘာ ၁၅ ရက္တြင္ အတူတကြ ပါ၀င္လက္မွတ္ေရးထုိးျခင္း မရွိေသးသည့္ ညီညြတ္ေသာ တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ား ဖက္ဒရယ္ေကာင္စီ (UNFC) အဖြဲ႕၀င္အဖြဲ႕အစည္းမ်ားသည္ ဖက္ဒရယ္ဒီမုိကေရစီ ျပည္ေထာင္စု ႏုိင္ငံတည္ေထာင္ရန္၊ ႏုိင္ငံေရး ေဆြးေႏြးမႈဆုိင္ရာ မူေဘာင္ျပန္လည္သုံးသပ္ဆုံး ျဖတ္အတည္ျပဳရာတြင္ ပါ၀င္ရန္ႏွင့္ ၂၁ ရာစု ပင္လုံညီလာခံသုိ႔ ပါ၀င္တက္ေရာက္ရန္တုိ႔အတြက္ အဆုိပါအခ်က္ကုိးခ်က္ကုိ သေဘာ တူညီၾကသည္ဟု နိဒါန္းတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

 UNFC ၏ အဆုိျပဳခ်က္တြင္ တစ္ႏုိင္ငံလုံး အပစ္အခတ္ရပ္စဲေၾကာင္း ေၾကညာျခင္းကုိ အစုိးရ၊ တပ္မေတာ္မွ ဤသေဘာတူညီခ်က္ ရရွိၿပီးေနာက္ ၂၄ နာရီအတြင္း ထုတ္ျပန္ၿပီး ညီညြတ္ေသာ တုိင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ား ဖက္ဒရယ္ ေကာင္စီ၀င္အဖြဲ႕၀င္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားက ၄၈ နာရီအတြင္း အသီးသီးထုတ္ျပန္သြားရန္၊ လြတ္လပ္မႈ၊ တန္းတူညီမွ်မႈႏွင့္ တရားမွ်တမႈတုိ႔ကုိ အေျခခံၿပီး ပင္လုံစိတ္ဓာတ္ႏွင့္ အညီ ဒီမုိကေရစီေရး၊ အမ်ဳိးသား တန္းတူေရးႏွင့္ ကုိယ္ပုိင္ျပ႒ာန္းခြင့္ အခြင့္အေရးမ်ား အာမခံခ်က္ အျပည့္အ၀ရွိေသာ ဖက္ဒရယ္ဒီမုိကေရစီ ျပည္ေထာင္စုႏုိင္ငံကုိ တည္ေဆာက္သြားရန္ႏွင့္ ႏုိင္ငံေရးေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးပြဲအဆင့္ဆင့္တြင္ အစုိးရ၊ လႊတ္ေတာ္ႏွင့္ တပ္မေတာ္တုိ႔၏ ကုိယ္စားလွယ္မ်ား၊ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကုိင္ ေတာ္လွန္ေရး အဖြဲ႕အစည္းအားလုံးတုိ႔၏ ကုိယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္ တရား၀င္ ႏုိင္ငံေရးပါတီ ကုိယ္စားလွယ္မ်ား ပါ၀င္ေစၿပီး တုိင္းရင္းသားကုိယ္ စားလွယ္မ်ားႏွင့္ အျခားပါ၀င္သင့္ ပါ၀င္ထုိက္ေသာ ကုိယ္စားလွယ္မ်ားကုိ ၎င္းတုိ႔ႏွင့္ စပ္ဆုိင္ေသာ က႑မ်ားတြင္သာ ပါ၀င္ေစရန္တုိ႔ ပါ၀င္သည္။

ထုိ႔ျပင္ ၂၁ ရာစု ပင္လုံညီလာခံမွ ထြက္ေပၚလာေသာ ဆုံးျဖတ္ခ်က္မ်ားအေပၚ အေျခခံ၍ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံ ဥပေဒအပါအ၀င္ ဥပေဒမ်ားကုိ ေရးဆြဲျပ႒ာန္းရန္၊ ႏုိင္ငံေရး ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးမႈဆုိင္ရာ မူေဘာင္အပါအ၀င္ ႏွစ္ဖက္လုိက္နာရမည့္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးဆုိင္ရာ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ား၊ တပ္ပုိင္းဆုိင္ရာက်င့္၀တ္ (COC) ႏွင့္ ေစာင့္ၾကည့္ေရး လုပ္ငန္းလမ္းညႊန္ (TORၽ) ႏွင့္ တပ္ေနရာ ျပန္လည္ေနရာ ခ်ထားေရးတုိ႔ကုိ ႀကိဳတင္သေဘာ တူညီမႈရယူရန္ႏွင့္ အစုိးရကုိယ္စားလွယ္မ်ား၊ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုိင္ ေတာ္လွန္ေရးအဖြဲ႕အစည္းမ်ားမွ ကုိယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္  အမ်ားယုံၾကည္ေလးစားေသာ ပုဂၢိဳလ္မ်ားပါ၀င္ေသာ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးဆုိင္ရာ ပူးတြဲေစာင့္ၾကည့္ေရး ေကာ္မတီတစ္ရပ္ကုိ ႏွစ္ဖက္သေဘာတူလက္ခံႏုိင္သည့္ ႏုိင္ငံတကာမွ အစုိးရကုိယ္စားလွယ္မ်ားျဖင့္ ဖြဲ႕စည္းေသာ ႀကီးၾကပ္ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႕ႏွင့္ အတူ ဖြဲ႕စည္းသြားရန္တုိ႔ကုိလည္း အဆုိျပဳထားသည္။

တစ္ႏုိင္ငံလုံး အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး သေဘာတူညီခ်က္ (NCA) ႏွင့္ ဤသေဘာ တူညီခ်က္ပါ လုိက္နာရမည့္ တာ၀န္မ်ား၊ စည္းကမ္းခ်က္မ်ားႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ မေျပလည္မႈ ေပၚေပါက္လွ်င္ ျပည္တြင္းႏွင့္ ႏုိင္ငံတကာမွ ႏွစ္ဖက္သေဘာတူညီေသာ ဥပေဒပညာရွင္မ်ားႏွင့္  တရားသူႀကီးမ်ားပါ၀င္ေသာ လြတ္လပ္သည့္ ဖ်န္ေျဖေရးေကာ္မရွင္၏ ဆုံးျဖတ္မႈခံယူရန္လည္း အဆုိျပဳခ်က္အေနျဖင့္ ပါ၀င္ၿပီး အပစ္ရပ္ေဒသအတြင္း ေဒသခံျပည္သူ လူထုအေပၚ အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈ ႀကီးမားေသာ စီမံကိန္းမ်ားကုိ ေဖာ္ေဆာင္ရန္ရွိပါက သဘာ၀သယံဇာတမ်ား ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ ေဖာ္ေဆာင္ေရးအဖြဲ႕ ( Extractive Industries Transparency Initiative -EITI) ၏ လုပ္ထုံး လုပ္နည္းမ်ားအတုိင္း ေဒသခံျပည္သူလူထုႏွင့္ ညႇိႏႈိင္းေဆာင္ရြက္သြားရန္ႏွင့္ သက္ဆုိင္ရာ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကုိင္ အဖြဲ႕အစည္းတုိ႔ႏွင့္ ညႇိႏႈိင္းသေဘာတူညီခ်က္ရယူ၍ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ရန္အျပင္ ႏုိင္ငံတကာလူသားခ်င္းစာနာမႈ အကူအညီမ်ားကုိ ဤသေဘာတူညီခ်က္အရ အစုိးရႏွင့္ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကုိင္ ေတာ္လွန္ေရး အဖြဲ႕အစည္းမ်ား ညႇိႏႈိင္းေဆာင္ရြက္ရန္တုိ႔လည္း ပါ၀င္သည္။

ကုိးခ်က္ေျမာက္အေနျဖင့္ ေတာင္းဆုိခ်က္ ရွစ္ခ်က္ကုိ ႏွစ္ဖက္ညႇိႏႈိင္းေဆြးေႏြး သေဘာတူညီမႈရရွိၿပီးသည္ႏွင့္ တစ္ၿပိဳင္နက္ တစ္ႏုိင္ငံလုံး ပစ္ခတ္တုိက္ခုိက္မႈဆုိင္ရာ သေဘာတူညီခ်က္ (NCA) ကုိ လက္မွတ္ေရး ထုိးရန္ဟူ၍ အဆုိျပဳထားသည္။

UNFC ၏ ႏုိင္ငံေရးဆုိင္ရာ ညႇိႏႈိင္းေဆြးေႏြးေရး ကုိယ္စားလွယ္အဖြဲ႕ (DPN) ႏွင့္ အစုိးရ၏ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေကာ္မရွင္တုိ႔၏ တတိယအႀကိမ္ အစည္းအေ၀းကုိ ႏုိ၀င္ဘာ ၉ ရက္ (ယေန႔) ႏွင့္ ၁၀ ရက္တုိ႔တြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရွိ အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဗဟုိဌာန (NRPC) တြင္ ျပဳလုပ္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း DPN သတင္းထုတ္ျပန္ထားသည္။

အဆုိပါ အစည္းအေ၀းတြင္ UNFC ၏ အခ်က္ကိုးခ်က္ပါ အဆုိျပဳမႈအေပၚအေျခခံ၍ ဆက္လက္ေဆြးေႏြး ညႇိႏႈိင္းသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း ထည့္သြင္းထုတ္ျပန္ထားသည္။

ႏုိင္ငံေရးဆုိင္ရာ ညႇိႏႈိင္းေဆြးေႏြးေရး ကုိယ္စားလွယ္အဖြဲ႕ (DPN) က UNFC အေနျဖင့္ ၂၁ ရာစုပင္လုံညီလာခံ ပထမအႀကိမ္ အစည္းအေ၀းမတုိင္မီ၂၀၁၆ ဇူလုိင္လတြင္ အစုိးရထံသုိ႔ အဆုိျပဳထားမႈမ်ားရွိသည္ဟု ေျပာၾကားထားမႈရွိေသာ္လည္း အဆုိပါအခ်က္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားမႈ မရွိခဲ့ဘဲ ယခုမွသာ တရား၀င္ထုတ္ျပန္ ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

UNFC ကုိ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကုိင္ အဖြဲ႕အစည္းကိုးဖြဲ႕ျဖင့္ ဖြဲ႕စည္းထားၿပီး အဖြဲ႕၀င္အဖြဲ႕အစည္းအားလုံးမွာ NCA လက္မွတ္ ေရးထုိးထားျခင္းမရွိေပ။ အဖြဲ႕၀င္အဖြဲ႕အစည္းမ်ားမွာ ကခ်င္တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကုိင္အဖြဲ႕ KIO/KIA ၊ ကရင္နီအမ်ိဳးသားတုိး တက္ေရးပါတီ (KNPP)၊ မြန္ျပည္သစ္ပါတီ (NMSP)၊ ရခုိင္ျပည္အမ်ဳိးသားေကာင္စီ (ANC)၊ ရွမ္းျပည္တုိးတက္ေရးပါတီ (SSPP/SSA)၊ တအာင္းလက္နက္ကုိင္အဖြဲ႕ (PSLF/TNLA)၊ ကုိးကန္႔အဖြဲ႕ (MNDAA)၊ ‘၀’ အမ်ဳိးသားအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ (WNO) ႏွင့္ လားဟူဒီမုိကရက္ တစ္အစည္းအ႐ုံး (LDU) တုိ႔ျဖစ္ၿပီး ၎အဖြဲ႕ အားလုံးသည္ ယခင္အစုိးရလက္ထက္က အစုိးရႏွင့္ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကုိင္အဖြဲ႕ မ်ားအၾကား NAC ရရွိေရး ညႇိႏႈိင္းရာတြင္ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္။ 

Writer: 

ဇာလီျမင့္ဦး