ဆန္းသစ္ရန္လုိလာေသာ ျမန္မာကြန္နက္

ေနျပည္ေတာ္ျမန္မာကြန္ဗင္းရွင္းစင္တာ(၂)တြင္ ျပဳလုပ္ေနေသာ Myanmar Connect ပြဲသို႔ တက္ေရာက္လာသည့္ ပုဂၢိဳလ္မ်ား။ (ဓာတ္ပံု−ထက္အာကာေက်ာ္)

ၿပီးခဲ့သည့္ ရက္သတၱပတ္က ျပည္တြင္းဆက္သြယ္ေရးႏွင့္နည္းပညာက႑အတြက္ ျပည္တြင္း၊ ျပည္ပကၽြမ္းက်င္ပညာရွင္မ်ား၊ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္မ်ားပါ၀င္ေသာ ေဆြးေႏြးပြဲကို ေနျပည္ေတာ္၌ စတုတၳအႀကိမ္ေျမာက္ က်င္းပခဲ့သည္။ သုိ႔ေသာ္ အစုိးရသစ္တက္လာၿပီးေနာက္ပုိင္း ပထမဆုံးအႀကိမ္ျပဳလုပ္သည့္အဆုိပါေဆြးေႏြးပြဲတြင္ ျပည္တြင္းနည္းပညာနယ္ပယ္မွပညာရွင္မ်ား၊ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္မ်ား တက္ေရာက္လာမႈ သိသာစြာေလ်ာ့နည္းခဲ့သည္ကို ေတြ႕ရသည္။ ေဆြးေႏြးပြဲတြင္ ပါ၀င္သည့္အေၾကာင္းအရာေခါင္းစဥ္မ်ားမွာ တစ္ႏွစ္ထက္တစ္ႏွစ္ ထူးျခားေျပာင္းလဲမႈမရွိေၾကာင္းႏွင့္ ျပည္တြင္းနည္းပညာနယ္ပယ္အေပၚ ထိေရာက္စြာအက်ဳိးျပဳရန္ လုိအပ္ေၾကာင္း နည္းပညာရွင္အခ်ဳိ႕က သုံးသပ္ေနၾကသည္။

ျမန္မာ့ဆက္သြယ္ေရးႏွင့္ နည္းပညာက႑အတြက္ လက္ရွိအေျခအေနႏွင့္အနာဂတ္ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္မ်ားကို သက္ဆုိင္ရာနယ္ ပယ္အသီးသီးမွ ပညာရွင္၊ ကၽြမ္းက်င္သူမ်ားပါ၀င္ေသာ ေတြ႕ဆုံ ေဆြးေႏြးပြဲကို
ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တုိင္းေန ျပည္ေတာ္၌  ႏွစ္ရက္ၾကာျပဳလုပ္ေလ့ရွိသည္။ ျပည္တြင္း၌ ဆက္သြယ္ေရးနည္းပညာဆုိင္ရာ ေဟာေျပာပြဲမ်ားကို ျမန္မာႏုိင္ငံကြန္ပ်ဴ တာအသင္းခ်ဳပ္(MCF)အပါအ၀င္ အျခားေသာအဖြဲ႕အစည္းမ်ားက ဦးေဆာင္ၿပီးမၾကာခဏက်င္းပၾကသည္။ သုိ႔ရာတြင္ ထူးျခားသည္ က ေနျပည္ေတာ္၌ ျပဳလုပ္သည့္ Myanmar Connet ေတြ႕ဆုံေဆြး ေႏြးပြဲသည္ျပည္တြင္းပညာရွင္မ်ား သာမက ျပည္ပႏုိင္ငံမ်ားမွ ဆက္ သြယ္ေရးနည္းပညာကုမၸဏီမ်ား၏ ထိပ္ပုိင္းေခါင္းေဆာင္အႀကီးအကဲမ်ား လာေရာက္ေဆြးေႏြး ျခင္း၊ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းျဖစ္ေပၚေနသည့္ အေျခအေနမ်ားကိုေလ့လာျခင္းမ်ားေၾကာင့္ပင္။

Myanmar Connet ဟု အမည္ေပးထားေသာ ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးပြဲတြင္ ျမန္မာတစ္ႏုိင္ငံလုံး၏ တယ္လီကြန္းအသုိင္းအ၀ုိင္းအတြက္ ကမၻာတစ္၀န္းရွိ ဦးေဆာင္ဆက္သြယ္ေရးကုမၸဏီအမ်ားအျပား လာေရာက္ၾကျခင္းျဖစ္သည္။ ၂၀၁၃ကတည္းက စတင္ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ အဆုိပါ Myanmar Connect ကို  ၿဗိတိန္အေျခစုိက္ Capacity Media ကဦးေဆာင္ က်င္းပျခင္းျဖစ္သည္။

တစ္ႏွစ္လွ်င္တစ္ႀကိမ္ျပဳ လုပ္ေသာ အဆုိပါေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးပြဲတြင္ ဆက္သြယ္ေရးႏွင့္သက္ဆုိင္ေသာ ၀န္ႀကီးဌာနမွအႀကီးအကဲမ်ားက ျမန္မာႏုိင္ငံဆက္သြယ္ေရးက႑၏ ဥပေဒ၊ နည္းဥပေဒမ်ားကို ႏွစ္စဥ္ခ်ျပေလ့ရွိၿပီး ဆက္သြယ္ေရးေအာ္ပေရတာမ်ားကလည္း ၎တို႔၏ လုပ္ေဆာင္ေနမႈမ်ား၊ အနာဂတ္အစီအစဥ္မ်ားကို တက္ေရာက္လာသူမ်ားအားရွင္း ျပသည္။ ထုိ႔အျပင္ ျပည္တြင္း၊ ျပည္ပနည္းပညာကုမၸဏီ၊အဖြဲ႕အစည္းမ်ားမွ ကၽြမ္းက်င္ပညာရွင္မ်ားကလည္း ႏုိင္ငံတကာတြင္ျဖစ္္ေပၚေနမႈ၊ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ဆက္သြယ္ေရးအေျခအေနႏွင့္ကုိက္ညီမႈရွိႏုိင္မည့္ အေၾကာင္းအရာမ်ားကို အျပန္အလွန္ေဆြးေႏြးမႈမ်ားျပဳလုပ္ၾကသည္။

ယင္းကဲ့သို႔ ေဆြးေႏြးမႈမ်ားျပဳလုပ္ၾကေသာ္လည္း ေလးႀကိမ္ေျမာက္ျပဳလုပ္ေသာ Myanmar Connect 2016 တြင္ ျပည္တြင္းရွိ နည္းပညာကၽြမ္းက်င္သူမ်ားႏွင့္ ပညာရွင္မ်ားတက္ေရာက္မႈအေရအတြက္ နည္းပါးျခင္းက ယခုႏွစ္၏ ထူးျခားခ်က္တစ္ခုအျဖစ္ ပါ၀င္ေနသည္။ ယခုႏွစ္ Myanmar Connect တြင္ ဆက္သြယ္ေရး ေအာ္ပေရတာသံုးခုစလံုးမွ ထိပ္တန္းအရာရွိမ်ား၊ ကြန္ပ်ဴတာအသင္းအဖဲြ႕မ်ားအား ကိုယ္စားျပဳတက္ေရာက္သူအခ်ိဳ႕ရွိခဲ့ေသာ္လည္း နည္းပညာနယ္ပယ္အတြင္းမွ Developer မ်ား၊ ပညာရွင္ႏွင့္ ျပည္တြင္းဆက္သြယ္ေရး ၀န္ေဆာင္မႈေပးေနသည့္ ကုမၸဏီမ်ားမွ တက္ေရာက္သူအေရအတြက္မွာ သိသာစြာေလ်ာ့က်သည္ကို ေတြ႕ရသည္။ ျပည္ပအဖဲြ႕အစည္း မ်ားႏွင့္ ဆက္သြယ္ေရးကုမၸဏီမ်ားမွ ပညာရွင္၊ လုပ္ငန္ရွင္မ်ားသည္ ယခင္ႏွစ္္္မ်ားကဲ့သို႔ မ်ားျပားေနဆဲ ျဖစ္သည္။ Capacity Media ၏ တရား၀င္ထုတ္ျပန္ခ်က္အရ ျပည္တြင္း၊ ျပည္ပအဖဲြ႕အစည္း ၂၀၀ ခန္႔မွ ကုိယ္စားလွယ္ ၄၀၀ ေက်ာ္ တက္ေရာက္ခဲ့သည္ဟု သိရသည္။ Capacity Media သည္ ျပည္တြင္းႏွင့္ ျပည္ပတက္ေရာက္သူ ကုိယ္စားလွယ္အေရအတြက္ကို ခဲြျခားထုတ္ျပန္မထားေသာ္လည္း ျပည္တြင္းနည္းပညာရွင္အခ်ိဳ႕ႏွင့္ Myanmar Connect ကုိ ႏွစ္စဥ္ သတင္းရယူေနေသာ သတင္းေထာက္အခ်ိဳ႕က ျပည္တြင္းမွ ကုိယ္စားလွယ္မ်ား တက္ေရာက္မႈ ေလ်ာ့က်ခဲ့ေၾကာင္း သံုးသပ္ၾကသည္။

ဓာတ္ပံု-ထက္အာကာေက်ာ္

‘‘ဒီႏွစ္မွာ ျပည္တြင္းက တက္ေရာက္သူနည္းသြားတယ္။ ေနျပည္ေတာ္ကိုလာတဲ့ ျပည္တြင္းလုပ္ငန္းရွင္အမ်ားစုကလည္း Euromoney ပဲြဘက္ကိုသြားတာ မ်ားတယ္။ အရင္ႏွစ္ေတြက မ်ားတယ္ဆုိတာ ေအာ္ပေရတာေတြဆီက ထပ္ေဆာင္း၀န္ေဆာင္မႈ လုပ္ပုိင္ခြင့္ရခ်င္တာလည္းပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ၀န္ႀကီးဌာနေတြက အရာရွိေတြနဲ႔ ထိေတြ႕ခြင့္ရခ်င္တာလည္းပါတယ္’’ဟု ရန္ကုန္အေျခစိုက္နည္းပညာဂ်ာနယ္တစ္ေစာင္မွ အႀကီးတန္းသတင္းေထာက္တစ္ဦးက မွတ္ခ်က္ျပဳ သည္။

အစိုးရအေျပာင္းအလဲျဖစ္ ၿပီးေနာက္ပိုင္း ပြင့္လင္းျမင္သာမႈအခ်ိဳ႕ ရွိလာ၍ ျပည္တြင္းနည္းပညာလုပ္ငန္းရွင္မ်ားမွာ ေနျပည္ေတာ္၌ က်င္းပသည့္ Myanmar Connect အတြက္ ေငြေၾကးအကုန္က်ခံ၍ လာေရာက္ျခင္းမရွိေၾကာင္း အထက္ပါအႀကီးတန္း သတင္းေထာက္က သံုးသပ္သည္။

ယခုႏွစ္ျပဳလုပ္ေသာ Myan- mar Connect ကုိ ျပည္တြင္းနည္းပညာရွင္မ်ား စိတ္၀င္စားမႈနည္းပါးျခင္း အေၾကာင္းရင္းမ်ားအနက္ ယင္းေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးပဲြရလဒ္မ်ားသည္ လက္ေတြ႕နယ္ပယ္တြင္ အက်ိဳးမျဖစ္ထြန္းျခင္း၊ ေဆြးေႏြးသည့္ အေၾကာင္းအရာမ်ားမွာ ျပည္တြင္းရွိ ေစ်းကြက္အေနအထားႏွင့္ ကိုက္ညီမႈမရွိျခင္းတို႔က အဓိကပါ၀င္ေနေၾကာင္း တက္ေရာက္ဖူးသည့္ နည္းပညာရွင္အခ်ိဳ႕က မွတ္ ခ်က္ျပဳသည္။

‘‘အဲဒီကို အဓိကသြားၾကတာ က ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံလိုသူေတြ နဲ႔ အဆက္အသြယ္ရေအာင္ေပါ့။ ဒါေပမဲ့ တကယ့္ အေျခအေနမွာ အလုပ္မျဖစ္တာ မ်ားတယ္။ ဒါ ေၾကာင့္မို႔ ရန္ကုန္ကေန တကူးတက မသြားၾကေတာ့တာ’’ဟု ျပည္တြင္းလူငယ္နည္းပညာရွင္ ကိုသာထက္က သံုးသပ္သည္။

ယခင္ႏွစ္မ်ားက ျပည္တြင္း နည္းပညာရွင္မ်ား ထုတ္လုပ္သည့္ မိုဘိုင္းဆိုင္ရာ အက္ပလီေကးရွင္းမ်ား၊ ဂိမ္းမ်ားမိတ္ဆက္ျပသျခင္း အစီအစဥ္ပါဝင္ခဲ့ေသာ္လည္း ယခုႏွစ္တြင္မူ ယင္းအစီအစဥ္ ပါဝင္ျခင္းမရွိေပ။

Myanmar Connect ၏ရည္ရြယ္ခ်က္သည္ ျပည္ပႏွင့္ ျပည္တြင္းလုပ္ငန္းမ်ားကို ခ်ိတ္ဆက္ေပးလိုျခင္းျဖစ္ၿပီး ေဆြးေႏြးသည့္ အေၾကာင္းအရာအခ်ိဳ႕မွာ လက္ေတြ႕တြင္ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈ အားနည္းေနျခင္းျဖစ္သည္ဟု ကိုသာထက္က ၎၏အေတြ႕အႀကံဳ ကို ေျပာသည္။

၂၀၁၄ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ျမန္ မာ့တယ္လီကြန္းေစ်းကြက္မွာ ႀကီးမားသည့္ အေျပာင္းအလဲႏွင့္အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈမ်ားစြာျဖစ္ေပၚခဲ့ၿပီး ယင္းအေျခအေနႏွင့္ကိုက္ညီသည့္ အခြင့္အလမ္းမ်ားအေပၚ ဦးတည္ေဆြးေႏြးခ်က္မ်ားမွာ တက္ေရာက္သူမ်ားအတြက္ စိတ္ဝင္စားဖြယ္ေကာင္းခဲ့ေၾကာင္း Myanmar Connect တြင္ ႏွစ္ႀကိမ္တက္ေရာက္ခဲ့သည့္ Total Game Play Studio ဒါ႐ိုက္တာ ကိုျမင့္ေက်ာ္သူက သံုးသပ္သည္။

‘‘ဒီႏွစ္အေတာအတြင္း တယ္လီကြန္းေစ်းကြက္က နည္းနည္း ၿငိမ္သြားတယ္။ ဒါေပမဲ့ တယ္လီကြန္းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဘာလုပ္ရမယ္။ မလုပ္ရဘူးဆိုတဲ့ စည္းမ်ဥ္းသတ္မွတ္ခ်က္ႏွင့္ နည္းဥပေဒပိုင္း (rules and regulation)နဲ႔ပတ္ သက္ၿပီး ေဆြးေႏြးစရာေတြအမ်ားႀကီးရွိတယ္။ ဒါေတြ ေဆြးေႏြးမယ္ဆိုရင္ စိတ္ဝင္စားစရာေကာင္းမွာပါ’’ဟု ၎က မွတ္ခ်က္ျပဳသည္။

ယခုႏွစ္ က်င္းပခဲ့ေသာ Myanmar Connect 2016 တြင္ တစ္ရက္လွ်င္ ေခါင္းစဥ္သံုးခုႏႈန္းျဖင့္ သက္ဆုိင္ရာနယ္ပယ္မ်ားမွ ကြၽမ္းက်င္သူမ်ား၊ အမႈေဆာင္အရာရွိခ်ဳပ္မ်ားပါဝင္ေသာ စကားဝုိင္းေဆြးေႏြးပြဲစုစုေပါင္းေျခာက္ခု ထည့္သြင္းျပဳလုပ္ႏုိင္ခဲ့သည္။ အဆိုပါေခါင္းစဥ္ေျခာက္ခုအနက္ ‘ေအာ္ပေရတာမ်ား ရင္ဆိုင္ေနဆဲ စိန္ေခၚမႈမ်ားႏွင့္ အနာဂတ္ေမွ်ာ္ မွန္းခ်က္’၊ ‘အေရွ႕ေတာင္အာရွ အတြက္ အလားအလာရွိေသာ အိုင္စီတီအခ်က္အခ်ာေနရာသစ္’ စသည့္အေၾကာင္းအရာႏွစ္ခုမွာ ဦးေဆာင္ေဆြးေႏြးသူမ်ားႏွင့္တက္ ေရာက္လာသူမ်ားအၾကား အရွိန္ျမင့္တက္ခဲ့သည္။

‘‘ဦးေဆာင္ေဆြးေႏြးသူေတြက ႏုိင္ငံတကာကပညာရွင္ေတြဆိုေတာ့ အားမနာဘူး။ လက္ရွိအ ေျခအေနကို ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းေဝဖန္ေထာက္ျပတယ္။ ကိုယ့္အခ်င္းခ်င္းဆို မ်က္ႏွာနာစရာဆိုၿပီး သိပ္မေျပာၾကဘူး’’ဟု ယခုႏွစ္ေဆြးေႏြးပဲြတက္ေရာက္ခဲ့သည့္ ဆက္သြယ္ေရးဒု၀န္ႀကီးေဟာင္း ဦးေသာင္းတင္က မွတ္ခ်က္ျပဳသည္။

သို႔ေသာ္ လက္ရွိဆက္သြယ္ေရးက႑တြင္ ၀ိ၀ါဒကဲြျပားေနသည့္ မိုဘုိင္းဆင္းမ္ကတ္မွတ္ပံုတင္ျခင္း အေၾကာင္းအရာအား သီးသန္႔ေခါင္းစဥ္တစ္ခုအေနျဖင့္ ႏုိင္ငံတကာပညာရွင္မ်ား၏ အျမင္မ်ားကို ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကား သည့္ ေဆြးေႏြးပဲြကိုေမွ်ာ္လင့္ထားေသာ္လည္း Myanmar Connect တြင္ ထည့္သြင္းေဆြးေႏြးခဲ့ျခင္းမရွိေၾကာင္း ျပည္တြင္းနည္းပညာရွင္အခ်ိဳ႕က ေထာက္ျပသည္။

‘‘ဆင္းမ္ကတ္မွတ္ပံုတင္တာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ႏုိင္ငံတကာမွာ ဘယ္လိုလုပ္ေနသလဲ၊ လြယ္ကူေအာင္ နည္းပညာကို ဘယ္လိုသံုးမလဲဆိုတဲ့ ျပည္သူလူထု ေလာေလာဆယ္စိတ္၀င္စားတဲ့ အေၾကာင္းအရာကို ေဆြးေႏြးမယ္ဆုိရင္ ပိုၿပီးအက်ိဳးရွိတာေပါ့’’ဟု Yangon Heartz Media & Business Solution မန္ေနဂ်င္း ဒါ႐ိုက္တာ ကိုေဇာ္ေဇာ္မ်ိဳးလြင္က ၎၏အျမင္ကို ေျပာသည္။

Myanmar Connect က်င္းပေသာ ေနျပည္ေတာ္ရွိ ျမန္မာအျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ကြန္ဗင္းရွင္းစင္တာ-၂(MICC-II)၌တစ္ခ်ိန္တည္းတြင္ ႏုိင္ငံတကာမွ ဘဏ္ႏွင့္ေငြေၾကးဆုိင္ရာ ကၽြမ္းက်င္ပညာရွင္မ်ား၊ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္မ်ားပါ ၀င္သည့္ ဖိုရမ္ (Euromoney)ႏွင့္ တိုက္ဆုိင္ေနေသာေၾကာင့္ Myan-mar Connect အေပၚ စိတ္၀င္စားမႈ နည္းပါးျခင္းျဖစ္ႏုိင္ေၾကာင္း လူမႈဆက္ဆံေရးႏွင့္ ျပန္ၾကားေရးဆုိင္ရာအႀကံေပး ေဒၚသီရိၾကာညိဳက သံုးသပ္သည္။

‘‘စီးပြားေရးနဲ႔ပတ္သက္လို႔က မူ၀ါဒေတြ ထြက္ၿပီးၿပီဆုိေတာ့ အားလံုးက Euromoney ကုိပဲ စိတ္ေရာက္ေနၾကတယ္ထင္တယ္။ ဆက္သြယ္ေရးက သိပ္လႈပ္ခတ္မႈမရွိေသးဘူး။ အဲဒါေၾကာင့္လည္းပါမယ္’’ဟု ေဒၚသီရိၾကာညိဳက ဆုိသည္။

ဆက္သြယ္ေရးႏွင့္ နည္းပညာက႑အတြက္ Myanmar Connect ကဲ့သို႔ ျပည္တြင္းႏွင့္ ႏုိင္ငံတကာပညာရွင္မ်ားပါ၀င္ေသာ စကား၀ိုင္းေဆြးေႏြးပဲြမ်ားကုိ က်င္းပသင့္ၿပီး လက္ရွိအေျခအေန ႏွင့္သင့္ေလ်ာ္ေသာ အေၾကာင္းအရာႏွင့္ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈရွိေစ ရန္လိုအပ္ေၾကာင္း နည္းပညာရွင္အသိုင္းအ၀ိုင္းက သံုးသပ္သည္။