** ဥရုုမ်က္ရည္ ***
ဖားကန္႔ဆုုိသည္မွာ ဥရုုေခ်ာင္းကုုိ အမွီျပဳ၍ လြန္ခဲ့ေသာႏွစ္ေပါင္း ၁၈၀ေက်ာ္က သွ်မ္းနီရြာေလးပါ ဖာကန္႔ဟူေသာ စကားသည္ သွ်မ္းဘာသာ စကားျဖစ္ၿပီး (HAP) = “ေက်ာက္ဖ်ာၿပိဳက်” (Kan) ျခင္းဟု အဓိပၸါယ္ ရသျဖင့္ “ဖာကန္႔” သည္ ေက်ာက္ဖ်ာၿပိဳက်ေသာ ေနရာဟုဆုိႏုိင္သည္။ ဖာကန္႔၏ ပထမ ဦးဆုံးမွာ ေအာ၀္င္မန္ကလာ ( ေအာင္မဂၤလာ ) ရြာျဖစ္သည္။ ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၁၉၄ ခုႏွစ္ ခရစ္ႏွစ္ ၁၈၃၂ ခုႏွစ္တြင္ ဦးစ၀္ပူလြယ္ဟိန္း ႏွင့္ (၆) ဦး အဖြဲ႕သည္ ေမ်ာက္ျဖဴ ေခ်ာင္း ေပါက္၀ထက္၌ ေအာင္မဂၤလာေက်းရြာ ကုိတည္ေထာင္ခဲ့ၾကသည္။ ေခ်ာင္းေပါက္၀ အနီးတြင္ ေက်ာက္ဖ်ာေတာင္ႀကီး တေတာင္လည္း ရွိေနသည္ျဖစ္သည္။ အဆုုိပါေက်ာက္ေတာင္ႀကီးသည္ ရြာတည္ၿပီး ႏွစ္မ်ားမၾကမီ ေက်ာက္ဖ်ာေတာင္ ၿပိဳက်သည္ကုိ အေၾကာင္းျပဳ၍ " ဖာကန္႔"ဟု ေခၚတြင္လာျခင္း ျဖစ္သည္။ ဥရုုေခ်ာင္းရုုိးတေလွ်ာက္တြင္ ကားမုုိင္း၊ လုုံးခင္း၊ ဖားကန္႔၊ ဆိမ့္မူ၊ တာမခံ၊ ေဟာင္ပါး၊ ဆယ္ဇင္း၊ ေနာင္ပူေအာင္ ၊ ဟုုမၼလင္းၿမိဳ႕ တြင္ နမ့္တာလုုံးေခၚ ခ်င္းတြင္းျမစ္သုုိ႔စီး၀င္ေလသည္။ ဥရုုေခ်ာင္းရုုိး ေကြးေကြးေကာက္ေကာက္ တေလွ်ာက္ရြာမ်ားကေတာ့ ေဒသခံ သွ်မ္းနီမ်ားတည္ေထာင္ခဲ့ၿပီး သွ်မ္းဘာသာစကားျဖင့္ မဲ့ေခၚခဲ့ရြာမ်ားျဖစ္ၿပီး ယေန႔တုုိင္ သွ်မ္းနီမ်ားေနလုုိင္လွ်က္ရွိသည္။ ေဒသခံ တုုိ႔ရဲ႕ ဥရုုေခ်ာင္းသည္လည္း ခန္းလုုလုု ျဖစ္ခဲ့ရသလုုိ ဌာေနတုုိင္းရင္းသားတုုိ႔ ဘ၀မွာ ေရမေဆးနဲ႔ ေမွ်ာၿမီးေဆးဘ၀နဲ႔ " သံတုုိင္တုုိ လူလည္းအုုိ ေပါက္ျပားလည္းကြဲ ဘိမ္းလည္းစြဲ..". ကဗ်ာေလးပင္ ျဖစ္သည္။
ယေန႔ဖာကန္႔ေခၚ ေတာင္ၿပိဳၿမိဳ႕ေလးသည္ ေတာင္ၿပိဳဒီထက္ ဆုုိး၀ါးစြာ ေတာင္အလုံးေပါင္း ၆၀ ေက်ာ္ ေပ်ာက္ကြယ္ခ႔ဲေလသည္။
ကမၻာေပၚမွာ ေက်ာက္စိမ္းေပါေပါမ်ားမ်ား ထြက္ရွိၿပီး အေရေသြးအေကာင္းဆုုံး ေက်ာက္စိမ္းမ်ားလည္းျဖစ္သည္။ ဖားကန္႔နယ္တ၀ုုိက္ ေက်ာက္စိမ္းတူးေဖာ္ ေရာင္းခ်ေငြဟာ တစ္ႏွစ္ကုိ ေဒၚလာ ဘီလွ်ံ ၃၀ ေက်ာ္ရွိေၾကာင္းသိရသည္။ သုုိ႔ေပမဲ့ ေဒသခံ တုုိင္းရင္းသားမ်ားအတြက္ေတာ့ ေဆးရုုံ၊ စာသင္ေက်ာင္း မ်ားမေျပာနဲ႔ လမ္းတံတားမ်ားဟာလည္း ဒုုတိယကမၻာစစ္ထဲက အတုုိင္းရွိေနဆဲပင္ျဖစ္သည္။
ဖားကန္႔ နယ္တ၀ုုိက္ ႏုုိင္ငံေတာ္တရား၀င္စာရင္းအရ အက်ဳိးတူ ကုမၸဏီေပါင္း ၂၀၄ ခု၊ လုပ္ကြက္ေပါင္း ၂၇၇ ကြက္၊ ပုဂၢလိက ကုမၸဏီေပါင္း - ၃၂၈ ခု၊ လုပ္ကြက္ေပါင္း- ၃၀၄၇ ခု၊ စုစုေပါင္းကုမၸဏီ- ၅၃၂ ခု၊ လုပ္ကြက္ေပါင္း ၃၃၂၄ ကြက္ ရွိေၾကာင္းသိရသည္။
၂၀၁၅ ဒီဇင္ဘာလဆန္းပိုင္း ၾကားသိရတဲ႔စာရင္းအရ စက္ယႏၲရားမွာ
ဘက္ဟိုး - ၁၂၇၈ စီး၊ ဒိုဇာယာဥ္ - ၄၄ စီး၊ ေျမသယ္ယာဥ္ -၂၅၅၅ စီး၊
လုပ္သား အင္အားမွာ ၁၁,၀၆၆၂ ဦးခန္႔ ရွိေနၿပီး ျမင္းေကာင္ေရ
သံုးေထာင္ႏွင့္အထက္ ယာဥ္ ယႏၲရား ႏွစ္ေသာင္းနီးပါး ရွိမွာလည္းျဖစ္ပါသည္။
ျမန္မာ့ ဒီမုုိကေရစီအကူးအေျပာင္းရဲ႕ ၆ ႏွစ္မၾကာခင္ေလးအတြင္း ဖားကန္႔ရွိ ေတာင္ အလံုး ၆၀ ေပ်ာက္ဆုုံးခဲ့ေလၿပီး ဥရုုေခ်ာင္းသည္လည္း ငုုတ္လုုိက္ေပၚလုုိက္ ငုုတ္ေပၚေခ်ာင္း ဘ၀ျဖင့္ရွိေနခဲ့ေလသည္။ သွ်မ္းနီတုုိ႔ဌာေန ဥရုုသက္ေသ ရွိတယ္လုုိ႔ျပဖုုိ႔ ဥရုုဟာလည္း မ်က္ရည္စမ်ားျဖင့္သာရွိေနေလသည္။
No comments:
Post a Comment