။ ၁၉၄၇ ခုုႏွစ္ ဖြဲ႔စည္းအုုပ္ခ်ဳပ္ပုုံ အေျခခံဥပေဒသည္ ပါလီမန္ ဒီမုုိကေရစီ စနစ္ကုုိ အေျခခံေသာ ဥပေဒျဖစ္ပါသည္။ ပါလီမန္ဒီမုုိကေရစီ စနစ္တြင္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္သည္ အစုုိးရ၏ အႀကီးအကဲ ျဖစ္သကဲ့သုုိ႔ အစုုိးရဖြဲ႔သည့္ ပါတီ၏ အႀကီးအကဲလည္း ျဖစ္ပါသည္။

၁။ ၁၉၄၇ ခုုႏွစ္ ဖြဲ႔စည္းအုုပ္ခ်ဳပ္ပုုံ အေျခခံဥပေဒသည္ ပါလီမန္ ဒီမုုိကေရစီ စနစ္ကုုိ အေျခခံေသာ ဥပေဒျဖစ္ပါသည္။ ပါလီမန္ဒီမုုိကေရစီ စနစ္တြင္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္သည္ အစုုိးရ၏ အႀကီးအကဲ ျဖစ္သကဲ့သုုိ႔ အစုုိးရဖြဲ႔သည့္ ပါတီ၏ အႀကီးအကဲလည္း ျဖစ္ပါသည္။ ၂။ ၂၀၀၈ ခုုႏွစ္ ဖြဲ႔စည္းပုုံ အေျခခံဥပေဒသည္ သမၼတ စနစ္ကုုိ အေျခခံသည့္ ဥပေဒ ျဖစ္ပါသည္။ သမၼတ စနစ္တြင္ သမၼတသည္ ျပည္သူမွ တုုိက္႐ုုိက္ေရြးခ်ယ္သည္ပုုဂၢိဳလ္ (သုုိ႔မဟုုတ္) သမၼတ ေရြးခ်ယ္သည့္ အစုုအဖြဲ႔ (Electoral College) မွ ေရြးခ်ယ္တင္ေျမာက္သည့္ စနစ္ျဖစ္ပါသည္။ ၃။ ၁၉၄၇ ခုုႏွစ္ ဖြဲ႔စည္းအုုပ္ခ်ဳပ္ပုုံ အေျခခံဥပေဒ ပုုဒ္မ ၁၁၆ တြင္ ေအာက္ပါ အတုုိင္း ျပငွာန္းထားပါသည္။ (က) The Constitution of the Union of Burma, Article 116. A member of the Government who for any period of six consecutive months is not a member of the Parliament shall at the expiration of that period cease to be a member of the Government. (ခ) ၁၉၄၇ ခုုႏွစ္ ျပည္ေထာင္စုု ျမန္မာႏုုိင္ငံ ဖြဲ႔စည္းအုုပ္ခ်ဳပ္ပုုံ အေျခခံ ဥပေဒ ပုုဒ္မ ၁၁၆။ အစုုိးရ အဖြဲ႔ဝင္ ဝန္ႀကီး တဦးသည္ ေျခာက္လမွ် တဆက္တည္း ပါလီမန္ မဟုုတ္လွ်င္၊ ထုုိကာလ အပုုိင္းအျခား ကုုန္ဆုုံးေသာအခါ အစုုိးရ အဖြဲ႔ဝင္ ဝန္ႀကီး အျဖစ္မွ ရပ္စဲရမည္။ ၄။ ၁၉၄၇ ခုုႏွစ္ ဖြဲ႔စည္းအုုပ္ခ်ဳပ္ပုုံအေျခခံဥပေဒ ပုုဒ္မ ၁၁၆ အရ ဗုုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ေနဝင္း သည္ အိမ္ေစာင့္အစုုိးရ (၆) လ ျပည့္ၿပီးသည့္ေနာက္ ေနာက္ထပ္ သက္တမ္း (၆) လတုုိးရန္ လႊတ္ေတာ္တြင္ ေဆြးေႏြးသည့္ အခ်ိန္တြင္ ဗုုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ေနဝင္းမွ ပုုဒ္မ ၁၁၆ ကုုိ မျပင္ဆင္ပါက ဆက္လက္ မလုုပ္လုုိေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ထုုိ႔ေၾကာင့္ ဦးေက်ာ္ၿငိမ္း မွ ပုုဒ္မ ၁၁၆ ကုုိ ျပင္ဆင္ရန္ အဆုုိသြင္းခဲ့ၿပီး ေထာက္ခံမဲ ၃၀၄ မဲ၊ ကန္႔ကြတ္မဲ ၂၉ မဲျဖင့္ ပုုဒ္မ ၁၁၆ ကုုိ ျပင္ဆင္ခဲ့သည္။ ၅။ ပုုဒ္မ ၁၁၆ ကုုိ ျပင္ဆင္ရာတြင္ ၁၉၄၇ ခုုႏွစ္ ျပည္ေထာင္စုု ျမန္မာႏုုိင္ငံ ဖြဲ႔စည္းအုုပ္ခ်ဳပ္ပုုံ အေျခခံဥပေဒ ပုုဒ္မ ၂၀၇ အရ ျပင္ဆင္ျခင္း ျဖစ္သည္။ ၁၉၄၇ ဖြဲ႔စည္းပုုံ အေျခခံ ဥပေဒ ပုုဒ္မ ၂၀၇ တြင္ ျပဌာန္းထားသည္မွာ “ဤအေျခခံဥပေဒ ရွိျပဌာန္းခ်က္ တခုုခုုကုုိ ေျပာင္းျခင္းျဖင့္ေသာ္လည္း၎၊ ျဖည့္ထည့္ျခင္းေသာ္၎၊ ရုုတ္သိမ္းျခင္းျဖင့္ ေသာ္၎ ေအာက္၌ ေဖာ္ျပ သတ္မွတ္ ထားေသာ နည္းအတုုိင္း ျပင္ႏုုိင္သည္။ သုုံးသပ္ခ်က္။ -------------- ၁။ အမ်ဳိးသား ဒီမုုိကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္မွ ေျပာဆုုိေနသည့္ ၁၉၄၇ ဖြဲ႔စည္းအုုပ္ခ်ဳပ္ပုုံ အေျခခံဥပေဒ ပုုဒ္မ (၁၁၆) အား ဆုုိင္းငံ့ခဲ့သည္ ဆုုိသည့္ စကားရပ္မွာ ၁၉၄၇ ဖြဲ႔စည္းပုုံအုုပ္ခ်ဳပ္ပုုံ အေျခခံဥပေဒ ပုုဒ္မ ၂၀၇ တြင္ မရွိပါ။ ၂။ ၂၀၀၈ ခုုႏွစ္ ဖြဲ႔စည္းအုုပ္ခ်ဳပ္ပုုံ အေျခခံဥပေဒ တြင္ ၁၉၄၇ ဖြဲ႔စည္းအုုပ္ခ်ဳပ္ပုုံ အေျခခံ ဥပေဒပုုဒ္မ (၁၁၆) ကဲ့သုုိ႔ေသာ ျပဌာန္းခ်က္မရွိပါ။ ၃။ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပုုံ အခန္း (၁၂) တြင္ ျပင္ဆင္လုုိပါက ဆုုိသည့္ စကားရပ္သာ ပါရွိသည္။ သုုိ႔ျဖစ္ပါ၍ ပုုဒ္မ ၅၉ (စ) ျဖစ္ေစ၊ ပုုဒ္မ ၄၃၆ ျဖစ္ေစ၊ အျခားမည္သည့္ ပုုဒ္မ မွ် ျဖစ္ေစ “ဆုုိင္းငံ့” ျခင္းသည္ ဥပေဒ ႏွင့္ မညီေသာ လုုပ္ရပ္ ျဖစ္ပါသည္။ ( Credit - Thaung Aye )