. Indawgyi Lake
- အင္းေတာ္ႀကီးအင္း(အုိင္)
အင္းေတာ္ႀကီးအင္း(အုိင္) သည္ အထက္ျမန္မာျပည္ မိုးညွင္းခရုိင္ မိုးညွင္းၿမိဳ႕၏ အေနာက္ေျမာက္ဖက္ မုိင္၄၀ ေက်ာ္အကြာ ေပ ၁၀၀၀ေထာင္ေက်ာ္မွ ၄၀၀၀ ေက်ာ္အတြင္းရွိေသာ
ေတာင္တန္းႀကီးမ်ားအလယ္မွာ မ်က္စိတဆံုး ပင္လယ္ျပင္အလားက်ယ္ေျပာလွစြာ သာေတာင့္သာယာတည္ရွိေနတာျဖစ္ပါတယ္
အင္းႀကီးရဲ႕အက်ယ္မွာ ဟုိေရွးယခင္က ေတာင္မွေျမာက္ အလ်ား ၁၈ မိုင္၊ အေရွ႕အေနာက္အက်ယ္ ၈မိုင္ထိရွိခဲ့ေသာ္လည္း
ယခုအခါ ေတာင္မွေျမာက္ အလ်ား ၁၄ မိုင္၊ အေရွ႕အေနာက္ အက်ယ္ဆုံးေနရာထိ ၇.၅မိုင္ခန္႔သာတည္ရွိပါေတာ့သည္။
အင္းေတာ္ႀကီးအင္း(အုိင္) သည္ ျမန္မာနိဳင္ငံ၏ အက်ယ္ဆုံးအင္း(အုိင္)ျဖစ္ၿပီး အေရွ႕ေတာင္အာရွတြင္လည္း အႀကီးဆုံးအင္း(အုိင္)ျဖစ္ပါသည္။
အင္းေတာ္ႀကီးအင္း(အုိင္) ဟာ
အေရွ႕ေလာင္ဂ်ီတြဒ္ (၉၆ ဒီဂရီ ၂၃မိနစ္ ႏွင့္ ၉၇ ဒီဂရီ) ၾကားႏွင့္
ေျမာက္လတၱီတြဒ္ (၂၅ ဒီဂရီ ၁၈မိနစ္ ႏွင့္ ၂၆ ဒီဂရီ) ၾကား
ပင္ေရမ်က္ႏွာျပင္အထက္ ေပ ၇၀၀ အျမင့္
ျမန္မာျပည္အထက္ပိုင္း မုိးညွင္းၿမိဳ႕နယ္ မွာတည္ရွိပါသည္။
အင္းေတာ္ႀကီးအုိင္သည္၊ မုိးေကာင္း ေခ်ာင္းဖ်ားခံရာ၌ ရွိေပသည္၊ အင္း(အုိင္) ေရျပင္သည္ စတုရန္းမုိင္ (၁၀၀)ခန္႔မွ်ရွိပါသည္။ မိုးရာသီအခ်ိန္တြင္အေနာက္ဖက္ကမ္း လုံးတုံ ႏွင့္ အေရွ႕ဖက္ကမ္း ဟဲပု ရြာၾကားေရျပင္သည္အေရွ႕
အေနာက္အက်ယ္ဆုံးေရျပင္ျဖစ္ပါသည္။
အင္း၏ေဘးပတ္လည္ အေရွ႕ဖက္ တြင္ မုိးေကာင္းၿမိဳ႕နယ္ အထိ၊ အေရွ႕ေတာင္ ဘက္တြင္ ဟုိပင္- မုိးညွင္း ကေက်ာ္ေတာင္ၾကားအထိ ေတာင္ဘက္ တြင္ စစ္ကုိင္းတုိင္း (ဟုမၼလင္းၿမိဳ႕နယ္) မံစီႀကီးအထိ အေနာက္ဘက္ တြင္
ဗန္းေမာက္ၿမိဳ႕နယ္ ႏွင့္ ေျမာက္ဘက္တို႔တြင္ ကာမုိင္းၿမိဳ႕နယ္ထိ က်ယ္၀န္းၿပီး အက်ယ္၀န္း စတုရန္းမုိင္ ေဒသႀကီးတစ္ခုလုံး ၃၁၄.၆၇ စတုရန္မုိင္ခန္႔ရွိ၍ အ၀န္းတခုလုံးကုိ အင္းေတာ္ႀကီးေဒသဟု လည္းေကာင္း
ယခုုအခါ မုိးညွင္းၿမိဳ႕နယ္၏ နယ္ေျမအမွတ္ (၅) ေဒသဟူ၍လည္းေကာင္း အသိအမွတ္ျပဳ ေခၚတြင္သည္။
ျမန္မာႏုိုင္ငံ အထက္ပုိင္း အလယ္ရုိးမ ေတာင္တန္းတြင္ ပါ၀င္ေသာ ေတာင္ကုန္းေတာင္တန္းတုိ႔ျဖင့္ အင္းေတာ္ႀကီး ေဒသကို၀န္းရံ ပတ္၀ုိင္းထားပါသည္
ျမင္မားမတ္ေစာက္ေသာ ေတာင္ကုန္း ေတာင္တန္းမ်ား တည္္ရွိ သည္အလယ္ရုိးမတစ္ေၾကာတြင္ အျမင့္ဆုံး ေဒသဟု ဆုိဘြယ္ျဖစ္သည္။
ေတာင္ေပၚပင္လယ္ေလးဟုုပင္ တင္စားေခၚေ၀ၚၾကပါသည္။
ေရေခ်ာင္း စီးဆင္းရာေရေ၀ေရလဲတုိ႔သည္၊ ေျမာက္ ဖက္သုိ႔ (ေျပာင္းျပန္)စီးဆင္းသည္၊ အင္းေတာင္ေမာ္လူး ဖက္ရွိေသာ ဆင္ေခါင္းေတာင္၊ ကန္႔လန္႔ကာ (ေလာ ခြန္း) ေတာင္တုိ႔မွ
စီးဆင္းေသာ ေခ်ာင္းေရ သည္ ေတာင္ဖက္ေမာ္ဟန္၊ မုိးညွင္း(နန္႔ရင္းေခ်ာင္း)သုိ႔ စီးဆင္း၍ ေျမာက္ဖက္၌အင္းေတာ္ႀကီး (အင္း)သုိ႔စီးဆင္း သည္၊ အင္းအေနာက္ဖက္ရွိေသာ နန္႔စတုံး (၁၂၂၆)ေတာင္ႏွင့္
ဒုတိယ ကမၻာစစ္ကာလမွယေန႔တုိင္ မွန္ျပ ေတာင္ဟူ၍ အမည္တြင္ခဲ့ေသာ (၁၇၇၈)ေတာင္တုိ႔မွစီးဆင္းေသာ ေခ်ာင္းေရသည္အေနာက္ဖက္၌ အင္းေတာ္ႀကီး (အင္း) သုိ႔စီးဆင္း၏ အင္းေတာ္ႀကီး (အုိင္)မွ လွည္းေလာင္း(ေခၚ)
စည္ခမ္းေခ်ာင္းသည္ ေျမာက္ဖက္ ေျပာင္းျပန္ စီးဆင္း၍ မုိးေကာင္းၿမိဳ႕ အနီး မုိးေကာင္းေခ်ာင္း (နန္႔ ေကာင္း)ႏွင့္ ဆုံသည္၊ မုိးေကာင္း(နန္႔ေကာင္း)ေခ်ာင္းသည္ ဧရာ၀တီျမစ္သုိ႔စီးဆင္းသည္။
လမ္းပမ္းခရီးကေတာ့ မီးရထားျဖင့္လာလွ်င္ မႏၱေလးမွ ျမန္မာျပည္အထက္ပုိင္း ျမစ္ႀကီးနားဖက္ထြက္ေသာ ရထားကိုစီးခ့ဲရမွာျဖစ္ပါတယ္ အထက္ပုိင္းေရာက္၍ မိုးညွင္း - နမၼား ဘူတာအလြန္ ဟိုပင္ဘူတာေရာက္လွ်င္ ဆင္း၍
အင္းေတာ္ႀကီးဖက္ နန္႔မြန္း - မိုင္းေနာင္ - မမုံကိုင္ - လုံးတုံ - ဟဲပန္(ဆင္စင္းလမ္းခြဲ) - နမ့္ပတဲ - လႊဲမြန္ သို႔ထြက္ေသာ ကားမ်ားဆက္စီးလွ်င္ အင္းေတာ္ႀကီးသို႔ေရာက္ပါၿပီ နမ့္ပတဲ ေက်းရြာမွဆင္း၍
အင္းေတာ္ႀကီး ေရႊမဥၹဴ ေရလည္ဘုရားသို႔ဘုရားဖူးနိဳင္ပါၿပီ
ကားလမ္းပိုင္းခရီးကေတာ့ မႏၱေလးၿမိဳ႕မွ ဧရာ၀တီအေရွ႕ဖက္ကမ္းလမ္း မႏၱေလး - ဗန္းေမာ္ လမ္းေပၚမွ ေမာင္းကုန္းေက်းရြာမွလမ္းခြဲ ထီးခ်ိဳင့္ - ျမေထာင္ ဖက္ ဧရာ၀တီတံတားကိုျဖတ္ခါ ေရႊဘို - ျမစ္ႀကီးနားကားလမ္းေပၚ
ေက်ာင္းကုန္းေက်းရြာ - မဲဇာနန္႔တဲ - အင္းေတာ္ - ေမာ္လူး - နန္႔ဆီးေအာင္ - မိုးညွင္း - နမၼား - ဟုိပင္ မွ အင္းေတာ္ႀကီးဖက္ နန္႔မြန္းေတာင္မိုင္းညိႈ႕ညိႈ႕ဖက္ကိုထြက္လာရမွာျဖစ္ပါတယ္ ထိုမွ - မိုင္းေနာင္ - မမုံကိုင္ - လုံးတုံ -
ဟဲပန္(ဆင္စင္းလမ္းခြဲ) - နမ့္ပတဲ - လႊဲမြန္ - နမ့္မီးေလာင္ - နမ့္ေတာင္းဆည္ - ေညာင္ပင္ ထိုမွဆက္၍ ေ၀ခါ ေဟာင္ပါး တာမခံ ဆုိင္းေတာင္ ဖားကန္႔ ေက်ာက္စိမ္းေမွာ္မ်ားသို႔ ဆက္လက္သြားလာနိဳင္ပါသည္။
ငွက္ခ်စ္သူ ငွက္ၾကည့္သူမ်ား ရႈခင္းႏွင့္ေတာေတာင္ ေရွးေဟာင္းအေမႊအႏွစ္ အင္းႀကီး၏သဘာ၀အလွအပမ်ားကို ေလ့လာလိုသူမ်ား ကေတာ့ လြဲမြန္ေက်းရြာေလးသို႔ အေရာက္သြား ညအိပ္စားတဲခ်ၿပီး စက္ေလွငွါး၍ အင္းႀကီး၏ အေရွ႕
အေနာက္ ေတာင္ေျမာက္ ခရီးဆက္ေလ့လာနိဳင္ၾကပါသည္။
----------------------------------------
အင္းေတာ္ႀကီးအင္းေဘးပတ္လည္၌ ေရွးႏွစ္ ရာစုုမ်ားစြာကတည္းက လူေန ၿမိဳ႕ရြာမ်ား တည္ရွိ ျခင္း ထင္ရွားသည့္ သာဓကအားျဖင့္ ယခု မမုံကုိင္ရြာေတာင္ဘက္ရွိ ၿမိဳ႕ေဟာင္းကုန္းဆုိေသာအရပ္၌
အေရ တြက္မခန္႔မွန္းႏုိင္ေသာ ၿမိဳ႕ေဟာင္းတံတုိင္း ယေန႔ တုိင္တည္ရွိေနသည္။
မမုံကုိင္၊ မုိင္းေနာင္ၾကား ေမာ္ေတာ္ကားလမ္း ေဘးရွိ ေရွးေဟာင္းဘုရားေစတီပ်က္ တစ္ဆူသည္ သီရိဓမၼာေသာကမင္း တည္ေသာ ေစတီပ်က္ေတာ္ေပါင္း (၈၄၀၀) အနက္ တစ္ဆူအပါ၀င္
( ခုိင္လုံေသာ သမုိင္းအေထာက္အထားမရွိေသာ) ျဖစ္သည္ဟု ေရွးဘုိးေဘးဘီဘင္မ်ားအဆုိအရသိရ၏၊ ဤကဲ့သုိ႔ သမုိင္းအေထာက္ထား ကင္းမဲ့ေနေသာ ေစတီေတာ္ပ်က္မ်ား အင္းေဘးပတ္လည္၌ ၀မ္းနည္းဖြယ္ရာ
အမ်ားအျပားေတြ႔ရွိႏုိင္ပါသည္။
အာေသာက မင္းသည္ အဘိသိတ္မခံမီ (၄)ႏွစ္ ဘိသိတ္ခံၿပီး (၄)ႏွစ္ သာသနာသကၠရာဇ္ (၂၁၈)၊ ဘီစီ (၃၂၆) တြင္ ၈၄၀၀၀ ေသာ ၿမိဳ႕ႏုိင္ငံတုိ႔၌ ၉၆-ကုေဋေသာ အႆျပာ တုိ႔ျဖင့္
ေစတီေတာ္ ေက်ာင္းေတာ္မ်ား တည္ခဲ့သည္။
ဤသည္ကား ၿမိဳ႕ေဟာင္းႏွင့္ ဆက္စပ္ေတြးေခၚႏုိင္ဖြယ္ ရွိေသား သာဓကတစ္ရပ္ တင္ျပျခင္းသာျဖစ္သည္၊ သုိ႔ရာ၌ အင္းအုိင္ျဖစ္ေပၚလာသည္ထက္ေစာေနသည္ကုုိလည္း သိရွိရသည္။
-----------------------------------------
ေအဒီ ၁၉ - ရာစု ကုန္းေဘာင္ ( ျမန္မာ) မင္းမ်ားလက္ထက္ လူေနမႈမွတ္တမ္း တင္ရခ်ိန္၌ သွ်မ္းနီ (တုိင္းလ်ဲန္္) ကခ်င္ႏွင့္ ျမန္မာေသြးရင္းသားရင္္မ်ား(ေျမာက္မ်ားစြာ) တုိ႔ေနထုိင္ခဲ့ေလသည္၊ အခ်င္းခ်င္း ယုံၾကည္
ေလးစား ရင္းႏွီးခဲ့ၾက၏၊ ထုိစဥ္၌ အင္းေတာ္ႀကီး ေဒသသည္ မုိးေကာင္းၿမိဳ႕ စီရင္စု (ေစာ္ဘြား) လက္ေအာက္ခံတြင္ ေပါမုိင္းနယ္ (၄)နယ္ႏွင့္ (၂)႒ာနဟု နယ္နမိ္တ္ သတ္မွတ္ထားခဲ့ေလသည္။
ဤသုိ႔တြင္ -
၁။ မုိင္းပင္း ( ကုမမုံ ) ေပါမုိင္း
၂။ စည္းခမ္း ( လြဲမြန္ ) ေပါမုိင္း
၃။ ငြန္းဇင္း ( နမ့္ေဖါင္းဇင္ ) ေပါမုိင္း
၄။ ေမာက္ေတာင္း (ဟဲပန္) ေပါမုိင္းႏွင့္ (၁)မျပင္တ႒ာန (၂)ေလာဆြန္ တစ္႒ာျဖစ္သည္၊ အခ်ဳပ္အားျဖင့္ (၄) ခရုိင္ (၆)႒ာန ဟူ၍နယ္အားျဖင့္ ခြဲျခားသတ္မွတ္ ေခၚဆုိခဲ့သည္။
ေပါမုိင္း သုုိ႔မဟုုတ္ ေပၚမိန္း ဟူသည္ ရွမ္းဘာသာ အေခၚျဖစ္၏ ျမန္မာလုိ ျပန္ေသာ ေပၚ - ေဖ၊ မိန္း- ၿမိဳ႕ ၊ ၿမိဳ႕အရွင္သခင္ (သူႀကီး) ဟူ၍ အဓိပၸါယ္ရသည္။
အင္းေတာ္ႀကီးေဒသ လူေနမႈအစဥ္အလာႏွင့္ အုပ္ခ်ဳပ္မႈ သမုိင္းမွတ္တမ္းမ်ား တင္ရခ်ိန္၌ ေအဒီ(၂၀) ရာစုႏွစ္ မတုိင္မွီ ေရွးရာစုႏုစ္ အတန္ၾကာ ကာလတြင္ သွ်မ္းနီ (တုိင္းလ်ဲန္) တုိ႔သည္ ေျမျပန္႔ (အင္းေဘး ) ေဒသတြင္
လည္းေကာင္း၊ ကခ်င္(ဂ်ိမ္းေဖါ) တုိ႔သည္ ေတာင္ေပၚ(ေတာင္တန္း) ေဒသတြင္ လည္းေကာင္း၊ အေျခခ်ေနထုိင္ခဲ့ေလသည္။ သာဓကအားျဖင့္ ေရွးႏွစ္ေပါင္း ရာစုမ်ားစြာမွ အင္းေလး၌ ေနလာခဲ့သည္ဆုိေသာ တံငါအဖုိးႀကီးတစ္ဦး၏
အမည္ကုိ သွ်မ္းတုိ႔က ပူတြတ္လား ဖုိးတြတ္လား ဟူ၍၎၊ အင္းေတာ္ႀကီး ေျမာက္ဖက္ တြင္ ျမင့္မားမတ္ေစာက္ေသာ ေတာင္တစ္လုံး၏ အမည္ကုိ ကခ်င္တုိ႔က က၀ါပြန္ အေဖ ေတာင္ဟူ၍၎ ယေန႔တုိင္
အမည္တြင္ေခၚေ၀ၚလ်က္ရွိပါသည္။
ေရွးယခင္က သွ်ွမ္းနီ(တုိင္းလ်ဲန္) တုိ႔၏ အေျခခ်ေနထုိင္ရာ ဤအင္းေတာ္ႀကီးေဒသ၌ သွ်မ္းနီ စာေပက်မ္းဂန္မ်ား ထြန္းကားေပါက္ေျမာက္ခဲ့ရာတြင္ (ပုရပုိက္၊ ေပရြက္) ေပထက္အကၡရာ သွ်မ္းနီစာမ်ားကုိယေန႔တိုင္ေတြ႔ျမင္ႏုိင္ၾကပါသည္။
သုိ႔ရာတြင္ သွ်မ္းနီ (တုိင္းလ်ဲန္)စာေပ သင္ၾကားေလ့လာ တတ္ေျမာက္သူမရွိသေလာက္ ရွားပါးလွသည္ကုုိ သွ်မ္းနီေလာက၌ အထင္အရွားပင္ျဖစ္ခ့ဲရပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ယခုအခါ ပညာတတ္သွ်မ္းနီ သံဃာေတာ္မ်ားႏွင့္
လူငယ္မ်ားမွတတတ္တအားက်ိဳးစားအားထုတ္၍ ဆင့္ပြားသွ်မ္းနီ (တုိင္းလ်ဲန္) စာေပႏွင့္ယဥ္ေက်းမႈ သင္ၾကားေရးကို အနယ္နယ္အရပ္ရပ္တာ၀န္ကိုစီခြဲေ၀ၾကလွ်က္ အထူးအားစုိက္ လုပ္ေဆာင္ေနၾကပါသည္။
------------------------------------
ေနလင္း၏ အင္းေတာ္ႀကီး-
- အင္းေတာ္ႀကီးသမုိင္း မွတ္တုိင္မ်ားမွ ထုတ္ႏုတ္ရွာေဖြတင္ျပပါသည္။
. nyi nyi aung
No comments:
Post a Comment